Divan Edebiyatı Şiiri ve Tanzimat Dönemi Şiirinin Karşılaştırılm

2008-01-08 17:18:00
Her ikisi de şekil olarak aynıdır. (Aruz ölçüsü, birimler beyit, kafiye yapısı aynı)
İçerik olarak Divan şiiri bireysel konuları işler, Tanzimat 1.Dönemi şiiri toplumsal konuları işler. Divan şiirinin dili daha sanatlı ve ağırdır.

Tanzimat ve Divan Şiirinin Karşılaştırması

On Sekizinci Yüzyıl'da Bilim:Aydınlanma Dönemi
Aydınlanma, insanın kendi aklı ve deneyimleri ile geleneksel görüşler ve ön yargılardan kurtulmak ve akla dayanarak, dünyayı kavramak düzenlemeye çalışmaktır. Bu anlamda Aydınlanma Çağı insan aklının bağımsız olması gerektiği düşüncesine dayanır. Öyleyse benimsenmesi gereken tavır inanmak değil, bilmek olmalıdır.

Bu genel belirlemeden anlaşıldığı üzere, burada sorgulanmak istenen insan varlığının anlamı ve bu Dünya'daki yeridir. Nitekim Aydınlanma'nın gelenekselleşmiş bir tanımını veren Kant'a göre Aydınlanma, insanın kendi kusurları sonucu düşmüş olduğu olumsuz durumdan, yine kendi aklını kullanmak suretiyle çıkma çabasıdır. Gerçekte insan içinde bulunduğu olumsuz duruma aklın kendisi yüzünden değil, ama onu gerektiği gibi kullanmayı bilmemesi yüzünden düşmüştür. Bu yönüyle Aydınlanma'nın, Ortaçağ düşüncesine ve yaşam anlayışına karşıt bir dünya görüşü olarak ortaya çıktığı görülmektedir.

Aydınlanma'nın temel özelliklerinden birisi de, doğa ile akıl arasında bir uygunluk olduğunu ve akılsal yapıda olan bu doğayı aklın rahatlıkla kavrayabileceğidir.

Yazarlar

Namık Kemal (1840-1888)
" Tanzimat edebiyatının en hareketli ve heyecanlı ismidir.
" Vatan şairi olarak tanınır. Şiirlerinden çok nesirleri ile tanınır.
" Edebiyatta hürriyet kavramını ilk kullanan şairdir. Şiirlerinde "hürriyet, vatan, kanun, hak, adalet" kavramlarını işlemiştir. Hürriyet Kasidesi, Vatan Şarkısı ve Vatan Mersiyesi bu konuları içerir.
" Namık Kemal de eski kültürle yetişmiş, divan şiiri eğitimi almış, gazeller, kasideler yazmıştır.
" Fakat o da sonradan divan edebiyatını eleştirmiştir. Ziya Paşa'nın Harabat'ına karşı Tahrib-i Harabat'ı yazarak eskiye olan tepkisini ortaya koymuştur.
" Şinasi'nin kurduğu Tasvir-i Efkâr'ı, Şinasi Paris'e kaçınca Namık Kemal çıkarmaya başladı.
" Daha sonra kendisi de Ziya Paşa ile Paris'e kaçarak orada Hürriyet gazetesini çıkardı.
" İstanbul'a döndükten sonra İbret gazetesini çıkardı.
" Eserlerinde romantizmin etkisi görülür
" Tiyatroyu faydalı bir eğlence olarak görmüştür.

Sedat Umran ( 1926)
1926'da İstanbulda doğdu. 1948'de İ.Ü. Edebiyat Fakültesi Alman Dili ve
Edebiyatı bölümünü bitirdi. Çeşitli kuruluşlarda mütercimlik yaptı. 1974'de İzmit Sümerbank Boru Fabrikası mütercimi iken emekli oldu.

ESERLERİ: ilk şiir kitabı Meş'aleler kendi yayını olarak 1949'da çıktı. İkinci kitabı Leke 1979 yılında Soyut dergisi yayınları arasında yayımlandı. Umran, edebiyat dünyasında trajik ben'in ıztırabını ve eşyanın içdünyasını yansıtan bu kitabı ile tanındı. Sevgi şiirlerinden oluşan Gittin Taş Atarak Denizlerime isimli şiir kitabı ise 1990'da Akabe yayınevi tarafından basıldı. Şair son yirmi yıldır değişik dergilerde yer alan şiirlerini Kara Işıldak (İst. 1993,İz Yayıncılık) adı altında topladı. Umran'ın şiirindeki son merhaleyi yansıtan 100 mısralık 25 dörtlüğü ise Kış Dörtlükleri üstbaşlığını taşımakta olup bu şiiri Türk Edebiyatı dergisinde yayımlanmıştır. Umran'ın Almanca'dan yaptığı çok sayıda çevirisi de bulunmaktadır.

Tanzimat şiirinde hem Divan şiirinin, hem de Batı şiirinin büyük etkileri görülür çünkü ; tanzimat şairleri genellikle Divan şiiri kültürüyle yetişmişlerdir; bazıları da Avrupa’da özellikle Fransa’da bir süre yaşadıkları için Fransız şiirini yakından izleme olanağı bulduğundan fransız siiiri de tanzmat siirine yansımıstır.

Tanzimat şiiri; Divan Şiiri’nin dünyaya bakış açısını değiştirir. Halkı ezen iktidara kafa tutma, doğa sevgisi, yüce ülküler peşinde koşma, topluma sımsıkı bağlanma, sırtı halka ve kanuoyuna dayama, şüpheci ve faydacı bir çabanın savaşını verir.
Tanzimat şairi; bireycilikten toplumculuğa, saraycılıktan halkçılığa doğru gider. Şiir yoluyla toplumu uyandırmak, yüceltmek amacındadır. Karanlığa, baskıya geriliğe, halkı ezenlere karşı savaş açar. Cunhuriyet şiirinin temeli Tanzimat’la atılır.
Tanzimat şiiri; biçimle öz yönünden, yeni önleyişlerin olanaklarıyla zorlanır. Gazel, kaside, murabba, kıt’a, tekrib-i bent gibi divan, nazın şekillerinin içerisine, o zamana kadar görülmeyen hürriyet, vatan sevgisi, adalet, millet, terakki, tabiat, teknik, fen, ilim, materyalist fizik ötesi düşünceler girer.

2978
0
0
Yorum Yaz